an ordinary someone

Vào một chiều Chủ nhật, đối tượng của bài viết này đã đến với tôi, trình bày mong muốn được nhìn thấy. Và tôi, lần này cũng thôi không né tránh nữa, đã ngồi yên nhìn thật lâu vào đối tượng, với tất cả sự thành thật của mình, để hiểu, để hoà giải và để xem (nếu được) hai chúng tôi có thể đi đến một kết luận nào không.

Đối tượng đó là cảm giác: hình như chính tôi đã thầm mong cho mối tình đầu của mình tan vỡ.

Đây là lần đầu tiên tôi gọi tên được cảm giác này, cũng có nghĩa là lần đầu tôi cho nó một hình hài. Trước đây nó tồn tại mà không có dáng hình, không có danh tính. Nó chỉ là một khối rất nhỏ và lặng lẽ, nằm yên trong vùng vô thức của tôi. Nó không dám mon men bước lên tầng ý thức, bởi chỉ cần nó vừa nhú lên thôi thì những “giá trị”, “đạo đức” hay “lẽ thường” sẽ nhấn nó ngụp lặn mà phải quay ngay trở lại tầng dưới. 
Có vẻ tự nó cũng cảm thấy mình “xấu xí” nên đã yên vị ở đó một thời gian rất lâu. 
Còn tôi thì cũng giả vờ hết mực coi như không nhìn thấy.
Tôi đã nghĩ nếu như tôi thừa nhận sự tồn tại của nó, tức là tôi đang không yêu người yêu của mình. Cũng có nghĩa là thừa nhận chính mình là người xấu trong chuẩn mực thường tình.
Bây giờ nhìn lại, tôi thấy đó là thái độ tuyệt đối hoá và đơn giản hoá tình yêu. Tôi đã đánh giá trái tim của con người quá hẹp, không đủ chỗ để cùng tồn tại những điều dường như trái ngược.

Hôm nay tôi đã thấy được nhiều điều khác, tôi nhìn ra được xuất phát điểm và những nguyên nhân sâu xa của khối nhỏ kia.
Tôi thấy nó xuất phát từ một nhu cầu rất con người của tôi, nhu cầu được khám phá và trải nghiệm những điều mới. Nhu cầu đó xuất hiện trước tôi dưới dạng một thắc mắc âm thầm. Thắc mắc đó như sau: không biết nếu mình yêu một người khác thì sẽ ra sao? cảm giác sẽ thế nào? có vui hơn hay buồn hơn?… những câu hỏi dạng như thế và nó muốn đi tìm câu trả lời; trong trường hợp người ta yêu và cưới mối tình đầu của mình, sẽ không có câu trả lời nào cả.
Và điều đó tạo nên một nút thắt, mà tôi cho rằng sẽ luôn có ở mối quan hệ nghiêm túc đầu tiên. (Không phụ thuộc vào thời điểm lúc đó chúng ta bao nhiêu tuổi). Một sự giằng co giữa một bên là tình yêu trong trẻo và thuần khiết nhất với bên kia là mong muốn được nhìn thấy mình ở một tương lai khác. Một sự thiếu vắng dữ liệu, vì lúc đó người ta chỉ có một mối tình duy nhất. Không có gì để đối chiếu và đôi khi người ta thắc mắc: tình yêu là thế này chăng? 

Cùng với những thắc mắc âm thầm này là một nỗi sợ âm thầm khác, mà nhìn kỹ thì chúng nó cũng chỉ là hai mặt của một đồng xu: nỗi sợ mất tự do. Một phần nào đó trong tôi như thấy rằng mình bị trói, mình bị cột lại ở đây, mình phải cố định quá sớm ở lựa chọn đầu tiên. Chưa được thử sai đã phải dừng lại. Tôi không thể bay được nữa nếu tôi muốn bay. Tôi ở lại với một khả năng, và mất đi hàng ngàn những khả năng khác. Những ý nghĩ này khiến tôi sợ. Vô thức của tôi lo lắng cho tự do của tôi.

Tôi cũng thấy một điều nữa, rất riêng tư, xuất phát từ chính sự phù phiếm của mình. Tôi tưởng tượng rằng việc yêu và cưới ngay người đầu tiên mình gặp thì không phiêu lưu tiểu thuyết, không lãng mạn. Cuộc đời như thiếu vắng một điều gì, giống như là tôi chưa sống đủ. Tôi mong nó kịch tính hơn, và phần nào “có câu chuyện” hơn. Tôi biết, nghe thật kỳ lạ, nhưng tôi đã từng nghĩ vậy.

Và như thế, ba điều này – mong muốn được trải nghiệm, nỗi sợ mất tự do và sự lãng mạn phù phiếm – đã tạo ra đối tượng của tôi. Một đối tượng luôn tự nhận là mình sai, một kẻ ngoại cuộc, một tồn tại không ai mong muốn. 
Giờ đây khi đã nhìn nhau tường tận, tôi chỉ thấy nó quá đỗi con người và tôi biết nó tồn tại như một điều tất yếu. Một người khi lần đầu nghiêm túc yêu một ai đó, chắc chắn sẽ có cảm giác này. Nó sẽ mờ đi khi người ta gắn bó nhiều hơn. Nhưng nếu người ta chọn không gắn bó với nhau nữa, thì tôi muốn nói rằng: chẳng phải vì nó. Người ta chia tay nhau vì những điều khác lớn hơn. Hôm nay tôi xin được giải phóng cảm giác này khỏi những mặc cảm của nó, nói cho nó biết rằng: nó hợp lệ và có toàn quyền tồn tại như tất cả các cảm giác trong con người tôi.  

Viết đến đây thì tôi lại nhận ra thêm một điều nữa.
Cảm giác này của tôi là tất yếu của lựa chọn. Nó là một tiếng vọng của những khả năng bị từ bỏ. Khi ta lựa chọn một tình yêu, ta sống với hiểu biết rằng có hàng triệu tình yêu khác đã tắt đi. Và cũng thế, trong suốt một đời người, sẽ luôn có những tiếng vọng khác – trong mối tình thứ hai hay thứ ba, khi quyết định kết hôn rồi sinh con, lựa chọn làm mẹ đơn thân, hay quyết định ở một mình… Chúng ta sẽ có lúc nghe được những âm thanh lớn nhỏ khác nhau, vang lên với tần suất khác nhau – đôi khi nó vang lên một lúc rồi dừng, cũng có khi nó ở đó, luôn luôn.
Nếu đã vậy, chi bằng chúng ta cứ chuẩn bị tinh thần để sống cùng nhau, nhận ra nhau trong những ngày mình không khoẻ và vào những ngày khác, gắng sức ở mảnh đất mà mình đã chọn. Khi con người ta làm cho lựa chọn của mình xứng đáng, những cảm giác này sẽ tự động nằm yên.

Two roads diverged in a wood, and I —
I took the one less travelled by,
and that has made all the difference.
— Robert Frost.