an ordinary someone

Mình đã đọc xong Anna Karenina, trong lần đọc thứ ba. Hai lần trước mình đã bỏ cuộc giữa chừng vì chưa có thói quen đọc tiểu thuyết dài và dù văn của Leo Tolstoy khá mượt, nó cũng không phải kiểu hấp dẫn đến mức làm mình phải lật trang tiếp theo.

Dù vậy, ở lần thứ ba này mình đã bình tĩnh hơn, đọc chậm rãi và hoàn thành điều mình đã bắt đầu. (Một việc, thật buồn là mình hiếm khi làm được.) Bí quyết đơn giản là cứ dành mỗi ngày một giờ, đọc lúc uống cafe, vì ngày nào mình cũng uống cafe nên điều này tạo thành một thói quen, đọc hết thời gian quy định thì ngừng, làm chuyện khác và đến ngày mai lại tiếp tục như vậy. Cứ thế đến khoảng hai tháng rưỡi là chúng ta có thể tự hào với chính mình là đã đọc xong một tác phẩm lớn của một nhà văn lớn. Nói thế không có nghĩa là chỉ khi đọc hết mới cảm nhận được niềm vui.

Đọc Anna Karenina, mình thấy Leo Tolstoy là một nhà văn tâm lý kỳ tài, đến nỗi mình cảm giác nếu ở trước mặt ông, người đối diện sẽ thấy bị vạch trần bởi lẽ ông có thể nhìn thấu hết những xáo động tâm lý của con người như một chiếc kính hiển vi soi thấu mọi thứ. Nhưng vạch trần cũng chỉ là để hiểu, không phải để phán xét. Leo Tolstoy là một nhà văn bao dung và thương con người, ông cũng hiểu được con người là một tập hợp đầy mâu thuẫn và không có tuyệt đối. Tuyệt đối lương thiện, tuyệt đối xấu xa, tuyệt đối yêu thương, tuyệt đối căm ghét. Tất thảy đều không có, ít ra là ở thế giới này.

Anna yêu con trai của mình, mọi người đọc đều đồng ý chuyện đó. Ấy thế mà sau chuyến đi Mátxcơva trở về, sau khi tâm hồn đã bị tác động mạnh bởi cuộc gặp Vronski:

“Nhưng con nàng, cũng như ông chồng, gợi cho Anna một cảm giác gần như thất vọng. Nàng đã tưởng tượng con đẹp hơn trong thực tế.
Nàng đành quay trở về thực tại mà vui với đứa con trai vốn chỉ thế thôi, không hơn không kém;…”

Dù ngay sau đó nàng Anna đã cân bằng lại ngay với một niềm vui khi ôm con, nỗi thất vọng thật đã ở đó, thoáng qua. Cũng như thế, Vronski yêu Anna là thật, đến cuối cùng mãi mãi đau khổ sau cái chết của Anna. Nhưng trong tình yêu đó, có những đoạn thực tế và trần trụi đến mức bất cứ ai là người trong cuộc cũng không muốn thừa nhận: 

“Chàng nhìn nàng như một người nhìn bông hoa tàn héo mình đã hái và phải khó khăn lắm mới thấy lại vẻ đẹp đã xui anh ta hái hoa. 
Tuy nhiên, chàng cảm thấy khi đó, lúc niềm mê say còn mãnh liệt hơn bây giờ, chàng vẫn có thể dứt bỏ mối tình khỏi trái tim nếu chàng cương quyết muốn như vậy; nhưng đến nay, khi thấy hình như không yêu nàng nữa, chàng lại vỡ lẽ ra rằng quan hệ của hai người không sao đoạn tuyệt được.”

“Hình như không yêu nàng nữa,” nhưng mà chàng vẫn yêu nàng từ đó đến hết truyện đó thôi. Chỉ là trong cái dải tình yêu của họ, có những nơi không phải là tình yêu. Và đó là điều mà mình rất thích khi đọc truyện. Leo Tolstoy miêu tả những đời sống thật của những con người thật. Họ không là những nhân vật hư cấu, tất cả các nhân vật đều rất đáng tin và sống động – Dolly, Stepan, Levin, Kitty, Anna, Vronsky, Karenin… – tất cả họ đều có những cảm xúc, suy nghĩ, mâu thuẫn về suy nghĩ, có những lúc nghĩ nhưng không nói ra, có những khi nghĩ những điều không nên nghĩ… Tất cả họ đều rất người, và đáng yêu hơn đáng trách.

Trên đây chỉ là hai ví dụ nhỏ của mình, trong truyện có rất rất nhiều chi tiết như thế. Ai thích những đoạn mô tả, những biến động tinh tế trong tâm lý con người thì có thể sẽ thích Anna Karenina. Mình đã đọc xong và mình… không ghét nó 😅. Mình sung sướng khi bắt gặp một diễn biến tâm lý phức tạp được nhà văn soi rọi, có những đoạn hài hước làm mình bật cười, nhưng cũng có lúc mình chịu không theo được những đoạn tả dài về hoạt động của anh chàng Levin, nhất là lúc ảnh cắt lúa và đi săn. Mình cũng gắng sức rất nhiều để đọc đến trang cuối. Nhưng mình biết đây là cuốn tiểu thuyết giá trị và mình nghiêm túc có suy nghĩ sẽ đọc lại, có lẽ là sau vài năm nữa.

Để lên đây 1 video của đôi Levin và Kitty mà mình thấy có lẽ là hợp hình tượng nhân vật nhất trong mắt mình. Cặp đôi duy nhất tìm được hạnh phúc ở cuối truyện.